Cuộc chiến trong bóng tối
Jeremy Friedman

Cuộc chiến trong bóng tối

Cuốn sách về sự tranh giành ảnh hưởng giữa Liên Xô và Trung Quốc trong thế giới thứ ba sẽ sớm được Viện Nghiên cứu Phát triển Phương Đông – Chi nhánh Hà Nội xuất bản.

Cuốn sách này sẽ tìm hiểu sự “va chạm chan chát” giữa hai cương lĩnh cách mạng, cách mạng chống đế quốc và cách mạng chống chủ nghĩa tư bản, trong mối liên hệ với cuộc Chiến tranh Lạnh và quá trình phi thực dân hóa, thông qua cuộc xung đột thường được gọi là sự chia rẽ Trung – Xô.

Mặc dù sự chia rẽ này hay được nói tới như một xung đột giữa các lợi ích và tư tưởng, nhưng thay vào đó, cuốn sách này sẽ lập luận rằng nó cũng nên được coi là một cơ chế địa chính trị đã thách thức các nhu cầu, ý tưởng và lợi ích của các nhà nước mới được phi thực dân hóa, và cuối cùng đã định hình nên chương trình nghị sự cách mạng của phe Tả trên toàn cầu, xoay quanh phong trào cộng sản quốc tế.

Mặc dù các đảng cầm quyền ở cả Liên Xô và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC) đều tin rằng một tiến trình cách mạng thống nhất trên toàn thế giới là điều có tồn tại và sẽ lật đổ các hệ thống tư bản chủ nghĩa và đế quốc chủ nghĩa vốn gắn bó chặt chẽ với nhau – một tiến trình cách mạng mà mỗi đảng đều đang cố gắng lãnh đạo – nhưng các đảng này lại nhìn nhận tiến trình cách mạng đó qua những lăng kính lịch sử và truyền thống chính trị của riêng mình, một sự chia tách dẫn tới việc họ nhận định các ưu tiên cách mạng không giống nhau.

Đối với Liên Xô, sự nghiệp thay thế chủ nghĩa tư bản bằng chủ nghĩa xã hội sẽ luôn là ưu tiên hàng đầu, và việc chống chủ nghĩa đế quốc chỉ có ý nghĩa ở mức độ phục vụ cho mục đích lớn hơn kia. Còn đối với người Trung Quốc, những người đã có trải nghiệm trực tiếp hơn với những gian truân và đau khổ của chủ nghĩa đế quốc, thì việc chống chủ nghĩa đế quốc luôn là kim chỉ nam cho tiến trình cách mạng, và chủ nghĩa xã hội được coi là một công cụ để biến chuyển cán cân quyền lực toàn cầu thông qua sự phát triển và độc lập về kinh tế.

Do đó, xung đột giữa Moscow và Bắc Kinh cũng xuất hiện trên toàn cầu như một mối xung đột giữa các cương lĩnh cách mạng ganh đua này. Để đẩy lùi thách thức Trung Hoa khỏi vị trí nước dẫn đầu phong trào cách mạng thế giới, cuối cùng Liên Xô sẽ buộc phải điều chỉnh cương lĩnh cách mạng của mình vì lợi ích của “nam bán cầu” và hy sinh lợi ích của tầng lớp lao động toàn cầu – một sự thay đổi sẽ dẫn tới những hệ quả sâu sắc đối với các phong trào cách mạng trên khắp thế giới.

Cuốn sách này được chia thành 5 chương. Nhìn tổng thể, các chương nói về tiến trình phát triển chính sách của Liên Xô và Trung Quốc ở các nước đang phát triển từ Đại hội XX của Đảng Cộng sản Liên Xô năm 1956 và sau đó là sự khởi đầu của làn sóng phi thực dân hóa ở Châu Phi cận Sahara, cho tới khi Mao Trạch Đông qua đời tháng 9 năm 1976 – một sự kiện trọng yếu đối với việc thực thi chính sách đối ngoại của Trung Quốc.

BÌNH LUẬN

CÙNG THỜI KỲ

Việt Nam sử lược

Trần Trọng Kim

An Nam chí lược

Lê Tắc biên soạn

Nạn Đói Năm 1945 Ở Việt Nam

G.S Văn Tạo - G.S Furuta Moto