Chuyến thăm mở đầu cho “Quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng Trung - Mỹ”

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có chuyến thăm lịch sử đến Trung Quốc từ ngày 13-15/5/2026 mà nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình hình dung đây là một chuyến thăm “mang tính lịch sử và tính biểu tượng cao”, hai bên “cần phải quý trọng xu thế không dễ có được hiện nay”; Ngoại trưởng Vương Nghị thì coi đây là một cuộc gặp quan trọng tại một khởi điểm lịch sử mới của quan hệ Trung – Mỹ. Tổng thống Donald Trump, với cách nhìn của một doanh nhân, ông hoan hỉ cho rằng chuyến thăm đã đạt được một “hiệp định thương mại tuyệt vời”, Trung Quốc cam kết mua 200 máy bay Boeing và mua tới 10 tỉ USD nông sản của Mỹ. Nhưng kết quả thật sự lớn nhất của chuyến thăm là hai bên đã đồng ý kiến lập “Quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng”; một sự “ổn định tích cực lấy hợp tác làm trung tâm”, một sự ổn định lành mạnh trong đó “cạnh tranh có chừng mực”, “bất đồng được kiểm soát” và “hòa bình được kỳ vọng”. Trong chuyến thăm, Tổng thống Donald Trump đã chính thức mời Chủ tịch Tập Cận Bình thăm Mỹ vào 24/9/2026 và từ đó hai bên đã tích cực chuẩn bị cho chuyến thăm. Ngày 23/7, bên lề Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN tại Manila, hai Ngoại trưởng Rubio và Vương Nghị đã gặp nhau, chuyên để bàn việc bố trí cho chuyến thăm này.

1. Bối cảnh chuyến thăm: Chuyến thăm đã được bố trí trong một bối cảnh rất đặc biệt

(i) Hai bên đã đạt được nhiều nhận thức chung sau nhiều cuộc gặp nguyên thủ hai bên, đặc biệt là chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Trump vào tháng 5/2026:

– Tiếp tục thực hiện tất cả mọi nhận thức chung đã đạt được trong các cuộc gặp nguyên thủ hai bên; Hai bên đã đồng ý thành lập “Hội đồng mậu dịch” và “Hội đồng đầu tư” liên hợp hai bên, việc giải quyết các vấn đề về mậu dịch và đầu tư hai bên đã được hứa hẹn cơ chế hóa thêm một bước;

– Vấn đề sản phẩm nông nghiệp vào thị trường của nhau được thuận lợi hóa hơn, ngoài việc cam kết mua 200 máy bay Boeing của Mỹ, Trung Quốc đã đồng ý mua 10 tỉ USD nông sản phẩm của Mỹ, sẽ tác động lớn đến các bang nông nghiệp của Mỹ; Hai bên đã nhất trí đẩy mạnh mậu dịch hai chiều trong điều kiện giảm quan thuế đối đẳng và tiếp tục giảm cường độ cuộc chiến thương mại giữa hai bên.

– Trong vấn đề Đài Loan, vấn đề nhạy cảm nhất, khó khăn nhất trong quan hệ Trung – Mỹ: Hai bên đều thống nhất tăng cường quản lý khống chế, không để cho bất đồng trở thành xung đột, cản trở tiến trình phát triển của quan hệ hai nước. Lần đầu tiên Ngoại trưởng Vương Nghị đã công khai cho rằng “Mỹ đã hiểu và tôn trọng lập trường của Trung Quốc” về vấn đề Đài Loan. Điều này làm cho người ta hi vọng vấn đề Đài Loan sẽ không trở thành vật cản không thể vượt qua trong quan hệ hai cường quốc Trung – Mỹ và cũng làm cho các cuộc đàm phán hai bên trong chuyến thăm này không rơi vào bế tắc vì vấn đề Đài Loan.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Đệ nhất phu nhân Melania Trump đón Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cùng Đệ nhất phu nhân Bành Lệ Viện tại Nhà Trắng, Washington ngày 24/9/2026. Ảnh: Getty

(ii) Chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ diễn ra vào trước HNTW5/ khóa XX của Trung Quốc họp vào tháng 10, một hội nghị được coi là vô cùng quan trọng trong việc chấn chỉnh tổ chức, nhân sự của Đảng và thúc đẩy kinh tế, dọn đường cho Đại hội XXI vào năm 2027. Những năm gần đây, Trung Quốc ra sức quảng bá cho cái gọi là “Ngoại giao nguyên thủ”, coi “ngoại giao nguyên thủ” là phương thức chủ đạo, là hình thức bao trùm của tổng thể ngoại giao Trung Quốc, nhằm mục đích chủ yếu là tập trung nêu cao vai trò quốc tế của ông Tập Cận Bình. Đối với Trung Quốc, chuyến đi Mỹ tháng 9 này cũng phục vụ cho mục đích này.

(iii) Chuyến thăm này của ông Tập Cận Bình cũng diễn ra khi Mỹ đang ráo riết chuẩn bị cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11/2026 trong bối cảnh cuộc chiến Mỹ – Iran đang có những bước leo thang nguy hiểm mới (Trung Quốc là đối tác hàng đầu của Iran) và ngày càng có nhiều tiếng nói ngược chiều trong nội bộ Mỹ đối với chính sách của chính quyền Trump 2.0. Đảng Dân chủ xem ra đang cố giành ưu thế trước đảng Cộng hòa của Trump để giành quyền kiểm soát Quốc hội qua kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ này, sẽ gây ra nhiều khó khăn hơn nữa cho 3 năm còn lại trong nhiệm kỳ của ông Trump. Tổng thống Trump đang quyết tâm không để cho điều này xẩy ra và đang cố lèo lái chuyến thăm này của Tập Cận Bình trở thành như một “thắng lợi đối ngoại” của chính quyền Trump để kiếm thêm phiếu bầu trong cuộc bầu cử.

(vi) Cuộc gặp này vào trước khi Thỏa thuân đình chiến thương mại Mỹ – Trung hết hiệu lực vào ngày 10/11/2026; buộc hai nước phải tính đến một biện pháp mới tiếp tục nuôi dưỡng không khí hòa dịu mới được hình thành trong quan hệ kinh tế thương mại giữa hai nước.

Cũng cần nhắc lại là nguyên thủ Trung – Mỹ có thể còn gặp nhau ít nhất hai lần nữa trong năm 2026: Tại Hội nghị các nhà lãnh đạo APEC họp tại Thâm Quyến, Trung Quốc từ 18-19/11 và tại Hội nghị Thượng đỉnh G-20 họp tại bang Florida, Mỹ, từ 14-15/12.

Trong bối cảnh đó, cả Mỹ và Trung Quốc đều cần một môi trường quốc tế và trong nước ổn định, không xuất hiện các áp lực lớn mới cho việc triển khai bố trí chiến lược của mỗi bên. Chuyến đi này cũng chứng tỏ hai bên đang cần nhau và lợi dụng lẫn nhau cho các mục tiêu chiến lược của mình.

2. Mục tiêu và Nội dung chuyến đi

Mục tiêu chủ yếu của chuyến đi là cụ thể hóa “Quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng” mà hai nguyên thủ đã đạt được trong chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Trump tháng 5/2026, đặc biệt là xem xét quyết định việc thiết lập “Hội đồng mậu dịch” và “hội đồng đầu tư” liên hợp hai bên, thúc đẩy cơ chế hóa quan hệ Trung – Mỹ trên hai lĩnh vực then chốt của quan hệ hai bên là mậu dịch và đầu tư, tiếp tục giải quyết một số tồn tại có thể giải quyết trong quan hệ hai nước (như cân bằng mậu dịch, thuế quan…),  làm cơ sở, tạo đà cho các bước phát triển tiếp theo của quan hệ hai nước  trong giai đoạn mới.

Các vấn đề có thể được tập trung thảo luận:

– Định hướng và chương trình hóa hoạt động “ngoại giao nguyên thủ” hai bên nhằm giảm thiểu nguy cơ phán đoán sai lầm chiến lược và tránh khả năng xung đột; hai bên có thể bàn tới chương trình giao lưu cấp cao tiếp theo trong tương lai gần.

– Vấn đề kinh tế thương mại – kỹ thuật vẫn được đặt ở vị trí trung tâm trong đàm phán như vấn đề quan thuế, vấn đề đất hiếm và các loại khoáng sản then chốt, vấn đề sản phẩm vào thị trường của nhau, nhất là nông sản phẩm, bán dẫn và vấn đề ổn định chuỗi cung ứng… Cuộc gặp tháng 9 có thể trở thành thời điểm quan trọng quyết định hướng đi và các bước đi lớn của quan hệ kinh tế thương mại hai nước giai đoạn mới. Hai bên có thể thiết lập một “hàng rào bảo hộ” ổn định tương đối với nội hàm “có cạnh tranh nhưng không đi đến chiến tranh, có bất đồng nhưng vẫn  duy trì đối thoại, có xung đột lợi ích quốc gia nhưng vẫn bảo lưu không gian hợp tác kinh tế mậu dịch”. “Hàng rào bảo hộ” này có thể giúp ổn định tương đối quan hệ hai nươc trong thời gian tương đối dài.

Các vấn đề về kinh tế, thương mại, kỹ thuật vẫn được đặt ở vị trí trung tâm trong các cuộc đàm phán giữa hai cường quốc Mỹ – Trung. Ảnh minh họa

– Đài Loan vẫn là vấn đề chính trị và an ninh nhạy cảm nhất trong quan hệ Trung – Mỹ, sẽ là một trong những chủ đề được tập trung nhất tại cuộc hội đàm. Mặc dù chưa có những thay đổi cơ bản: Trung Quốc vẫn coi Đài Loan là vấn đề nội bộ, thuộc về lợi ích quốc gia cốt lõi, phản đối bất cứ sự can thiệp nào của nước ngoài, bao gồm cả Mỹ, vào vấn đề Đài Loan; phía Mỹ thì kiên trì chính sách “1 Trung Quốc” theo quan điểm của Mỹ và tiếp tục “quan hệ phi quan phương” với Đài Loan, kể cả việc tiếp tục bán vũ khí cho Đài Loan. Nhưng hai bên đã có nhận thức chung tăng  cường quản lý và khống chế vấn đề Đài Loan, không để cho nó leo thang căng thẳng, trở thành xung đột và đối đầu. Nhận thức chung này có thể sẽ càng được nhấn mạnh trong cuộc gặp này, tạo tiền đề cho việc đi đến “hạ nhiệt” trong vấn đề Đài Loan, chứ chưa thể giải quyết thực chất vấn đề này.

– Cạnh tranh Trung – Mỹ hiện không chỉ là cạnh tranh về quan thuế và mậu dịch hàng hóa mà đã mở rộng ra các lĩnh vực mới của khoa học kỹ thuật như trí tuệ nhân tạo, công nghệ chip tiên tiến, khoáng sản then chốt và chuỗi cung ứng khoa học kỹ thuật… Các thông tin của cả hai bên gần đây đều đề cập nhiều đến các lĩnh vực này, cho thấy nội dung này – nhất là vấn đề ứng dụng và quản lý trí tuệ nhân tạo- sẽ được thảo luận sâu rộng trong cuộc gặp tháng 9 này,  không kém gì lĩnh vực kinh tế thương mại truyền thống.

3. Ảnh hưởng quốc tế của chuyến thăm

Ảnh hưởng của chuyến đi này không chỉ với hai nước Trung – Mỹ mà chuyến đi thật sự là một sự kiện mang tính toàn cầu với đầy đủ ý nghĩa của nó. Các lĩnh vực an ninh, mậu dịch toàn cầu, giá năng lượng, trí tuệ nhân tạo, chuỗi cung ứng  cũng như thị trường tài chính toàn cầu đều chịu ảnh hưởng ở các mức độ khác nhau của quan hệ hai nước Trung – Mỹ. Trung – Mỹ hòa hoãn thì thế giới được lợi, Trung – Mỹ xung đột thì toàn cầu phải trả giá, ngay chính với cả Mỹ và Trung Quốc. Do đó, ý nghĩa lớn nhất của chuyến thăm Mỹ lần này của ông Tập Cận Bình có thể không phải ở chỗ ký được bao nhiêu hiệp định mà là ở chỗ hai cường quốc hàng đầu này có thể chứng minh được với thế giới rằng, Trung – Mỹ cũng như toàn thế giới cần và có thể chung sống trong hòa bình, vừa có cạnh tranh, vừa có hợp tác và cùng phồn vinh. Trong cục diện quốc tế biến động bất an như ngày nay, nếu Trung Quốc và Mỹ thiết lập được một quan hệ ổn định, thiết thực và có thể dự báo hơn, bản thân điều đó đã là một cống hiến quan trọng cho hòa bình, hợp tác và phồn vinh toàn cầu.

Với tư cách là hai cường quốc hàng đầu thế giới, quan hệ Trung – Mỹ ổn định, từng bước cải thiện sẽ góp phần tích cực vào việc giải quyết các vấn đề mang tính toàn cầu như giải quyết các điểm nóng, ứng phó với biến đổi khí hậu, giải trừ quân bị… Hai đặc phái viên của Tổng thống Trump Steve Witkoff và Jared Kushner được cử đến Moskva và Kiev để thảo luận về một kế hoạch hòa bình cho Ukraine ngay trước chuyến đi của Chủ tịch Tập Cận Bình đến Mỹ có thể là một sự gợi ý đối với Trung Quốc. Trong đàm phán hai bên lần này, chắc chắn có bàn tới cuộc chiến Nga – Ukraine, trong đó ông Trump sẽ ra sức thuyết phục Trung Quốc về một vai trò đáng có của Trung Quốc trong việc giải quyết hòa bình nguy cơ Ukraine. Mỹ biết giá trị của tiếng nói của Trung Quốc đối với Nga, Trung Quốc hiểu rõ đây là ưu tiên đối ngoại của Trump khi sắp bước vào bầu cử giữa nhiệm kỳ; hòa dịu Trung – Mỹ có thể sẽ tạo điều kiện thúc đẩy hai cường quốc này phối hợp với nhau trong giải pháp hòa bình cho Ukraine, một điểm nóng toàn cầu đã kéo dài hơn 4 năm nay. Đây là một kế hoạch ưu tiên trong đối ngoại của Trump ngay từ đầu 2025, khi Trump trở lại Nhà Trắng nhưng do nhiều nguyên nhân, trong đó một trong những nguyên nhân chủ yếu là chưa thuyết phục được Nga, nên chưa có kết quả mong muốn; nay nếu có sự hỗ trợ của Trung Quốc – đối tác chiến lược chủ yếu và là chỗ dựa kinh tế lớn nhất của Nga – tiến trình này chắc chắn sẽ được thúc đẩy hơn; và không loại trừ sẽ có cuộc gặp giữa các ông Trump – Tập Cận Bình – Putin ở một thời điểm nào đó. Tuy có quan điểm khác Mỹ về cuộc chiến Nga – Ukraine nhưng Trung Quốc có thể coi việc phối hợp với Mỹ trong giải quyết vấn đề Ukraine là một biểu hiện thiện chí của Trung Quốc với Mỹ trong bối cảnh hai bên đang xích lại gần nhau.

Cải thiện quan hệ Trung – Mỹ qua chuyến đi này cũng sẽ góp phần tích cực trong việc hạ nhiệt, đi đến giải quyết cuộc chiến Mỹ – Iran và hòa bình Trung Đông nói chung. Vai trò của Trung Quốc tại Trung Đông ngày càng được khẳng định, quan hệ Trung Quốc – Iran đang phát triển tích cực, tiếng nói của Trung Quốc với thế giới Ả rập nói chung và Iran nói riêng ngày càng có giá trị; Trung Quốc có đủ lợi thế để phối hợp với Mỹ,  khi quan hệ hai nước đã được cải thiện, để góp phần quan trọng đem lại hòa bình, ổn định cho Trung Đông, bao gồm cả việc hạ nhiệt cho cuộc chiến Mỹ – Iran.

– Phản ứng đầu tiên của quốc tế đối với chuyến thăm này của ông Tập Cận Bình có thể thấy là sự lo ngại của châu Âu. Quan hệ Trung – Mỹ nếu thật sự đi vào giai đoạn ổn đinh thì con bài mặc cả đàm phán về mậu  dịch của EU sẽ bị giảm giá. Vài năm qua, châu Âu luôn tìm kiếm vị trí của mình trong sự cạnh tranh Trung – Mỹ; nay nếu Trung – Mỹ hòa thuận, không gian để châu Âu có thể kiếm lợi từ mâu thuẫn Trung – Mỹ chắc chắn sẽ bị thu hẹp lại. Quan hệ EU – Mỹ, EU -Trung Quốc sau chuyến đi của ông Tập Cận Bình có thể là nghị kỵ, cảnh giác hơn là hợp tác, có thể làm cho việc phối hợp giải quyết xung đột Ukraine thêm khó khăn phức tạp. Vào thời điểm này, việc phối hợp giữa Mỹ và Trung Quốc trong giải quyết nguy cơ Ukraine là rất quan trọng.

– Phản ứng của Nhật Bản và Hàn Quốc cũng khá tế nhị. Là đồng minh của Mỹ ở châu Á, hai nước này hi vọng quan hệ Trung – Mỹ ổn định (có lợi cho an ninh khu vực) nhưng đồng thời họ cũng e ngại trên một số lĩnh vực nào đó, Mỹ có thể sẽ hi sinh lợi ích của đồng minh để giao dịch với Bắc Kinh. Có thể Nhật Bản và Hàn Quốc sẽ điều chỉnh chính sách đối với Mỹ và Trung Quốc tùy theo mức độ quan hệ “thân, sơ” giữa Mỹ và Trung Quốc

– Các quốc gia Đông Nam Á phổ biến có thái độ hoan nghênh, đối với các thực thể kinh tế dựa nhiều vào quan hệ Trung – Mỹ này, họ luôn mong mỏi quan hệ Trung – Mỹ phát triển ổn định, lành mạnh, cống hiến tích cực cho hòa bình và phát triển phồn vinh của khu vực. Đa phần các nước Đông Nam Á đại thể đều cho rằng, tình hình gần đây và chuyến đi này của ông Tập Cận Bình đang đi theo chiều hướng này. Xu hướng chung của Đông Nam Á (ASEAN) có thể là củng cố và duy trì quan hệ “đối tác chiến lược toàn diện” với cả hai cường quốc hàng đầu này trên cơ sở bảo đảm vị trí “trung tâm” của khu vực.

Lâu nay thế giới thường nói “Quan hệ Trung – Mỹ là quan hệ quan trọng nhất, phức tạp nhất trên thế giới”, nhưng trong bối cảnh 2026, nhất là sau chuyến thăm Mỹ tháng 9 của ông Tập Cận Bình, điều này sẽ mang một hàm ý mới, đó là sự “quan trọng nhất”, “phức tạp nhất” đó có thể sẽ được quản lý tốt hơn, trong một nhận thức chung đầy đủ hơn và do đó ít khả năng đi đến xung đột, đối đầu hơn. Tuy nhiên điều này không có nghĩa là mọi mâu thuẫn trong quan hệ Trung – Mỹ sẽ được giải quyết qua một cuộc gặp thượng đỉnh; các bất đồng về lợi ích chiến lược, lợi ích kinh tế mậu dịch, về vấn đề Đài Loan… vẫn có thể dẫn tới những cuộc tranh cãi chi tiết khó có hồi kết trong cuộc gặp này.

Điều đáng nói là chuyến đi của ông Tập Cận Bình sẽ tác động không nhỏ đến nội bộ nước Mỹ. Nhân dịp này truyền thông Mỹ đã đề cập nhiều đến khả năng cạnh tranh của hai bên, kể cả trên lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, một phạm trù mới trong cạnh tranh Trung – Mỹ.

Báo CNBC ngày 2/8 đã đăng bình luận của Dewardric McNeal, đã từng là quan chức Bộ Quốc phòng thời Obama, phụ trách quan hệ an ninh giữa Mỹ với Đông Á và Trung Quốc, hiện là Tổng Giám đốc và là nhà phân tích chính sách cao cấp của Công ty tư vấn Longview Global  cảnh cáo, ưu thế dẫn trước của Mỹ với Trung Quốc trên lĩnh vực trí tuệ nhân tạo “hầu như đã mất”, Mỹ cần phải điều chính lại chiến lược quốc gia. Bài viết cho rằng, các xí nghiệp AI của Trung Quốc không ngừng đạt được các thành quả mới trên lĩnh vực này, hiện thực mà Mỹ phải đối mặt hiện đã thay đổi: Điều then chốt không còn là Trung Quốc có thể tham gia các cuộc cạnh tranh then chốt hàng đầu  nữa hay không mà là Mỹ có đủ khả năng để thích ứng với một hệ thống sáng tạo AI mới đang nhanh chóng hình thành của Trung Quốc hay không? Bài viết kết luận, ưu thế của Mỹ đối với Trung Quốc trên lĩnh vực trí tuệ nhân tạo hầu như đã mất, Mỹ cần điều chỉnh chiến lược cạnh tranh quốc gia, cho rằng Mỹ bức thiết phải hoạch định một chiến lược quốc gia có thể duy trì lâu dài, kết hợp sáng tạo kỹ thuật, hợp tác quốc tế, hoạch định tiêu chuẩn, bồi dưỡng nhân tài và quan hệ đối tác thương mại lại với nhau. Nếu không, trong cuộc cạnh tranh này, địa vị dẫn đầu của Mỹ càng bị thách thức nghiêm trọng hơn trong tương lai không xa.

Lĩnh vực trí tuệ nhân tạo là một phạm trù mới trong cạnh tranh Trung – Mỹ. Hình ảnh tại một trung tâm huấn luyện robot ở tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc, tháng 9/2025. Ảnh: CFP

Chuyến thăm của ông Tập Cận Bình tới Mỹ lần này có thể dẫn đến kết quả là một “Tuyên bố chung” chính thức hoặc một văn bản hiệp định mang tính chất “đánh dấu khởi điểm lịch sử mới” của quan hệ Trung – Mỹ được công bố vì dường như cả hai bên đều muốn và đều đang chuẩn bị cho điều đó.

Chiến tranh quan thuế mậu dịch Trung – Mỹ có thể theo xu hướng thuyên giảm về cường độ và trong các lĩnh vực ít nhạy cảm nhưng trong bối cảnh chính quyền Trump vẫn tiếp tục thực hiện chiến lược “nước Mỹ trên hết” và chính sách “cân bằng mậu dịch” một cách tuyệt đối với các đối tác, đặc biệt là các đối tác có mức thặng dư mậu dịch lớn với Mỹ như Trung Quốc, thì chiến tranh thương mại khó có thể chấm dứt trong thời gian ngắn. Trong tình hình hiện nay, với việc  Ngoại trưởng Vương Nghị đã đề xướng đến việc “mở rộng mậu dịch hai bên trong khuôn khổ giảm thuế quan”, “Hội đồng mậu dịch” chuyên xử lý các vấn đề thương mại hai bên ra đời, một số sản phẩm ít nhạy cảm nào đó có thể sẽ được tuyên bố miễn hoặc giảm quan thuế mang tính giai đoạn chứ chưa phải là sự cài đặt lại toàn bộ hệ thống quan thuế hai bên.

Vấn đề Đài Loan tuy vẫn là trở ngại lớn nhất cho quan hệ Trung – Mỹ nhưng biểu hiện thực tế của vấn đề Đài Loan cơ bản vẫn phụ thuộc vào tiến trình cải thiện quan hệ tổng thể giữa hai nước. Xét cho cùng thì quyền quyết định cuối cùng của vấn đề Đài Loan không nằm ở Đài Bắc mà là ở Bắc Kinh và Washington. Trong khi Trung – Mỹ đang trong tiến trình đi dần đến ổn định và từng bước cải thiện, việc Đài Loan trở thành “nhân tố bùng nổ nguy hiểm nhất” như cựu Thủ tưởng Singapore Lý Hiển Long nói, có lẽ là không còn hợp với logic nữa, nhận thức chung về “quản lý bất đồng” của cấp cao Trung – Mỹ có thể sẽ hạn chế “nguy cơ bùng nổ” của vấn đề Đài Loan và hướng tình hình eo biển Đài Loan đi vào “tổng thể ổn đinh” hơn. Hướng đi lâu dài của vấn đề Đài Loan vẫn được quyết định bởi sự vật lộn chiến lược ở tầng sâu. Việc thành lập và quá trình hoạt động của “Hội đồng mậu dịch”, “Hội đồng đầu tư” hai bên có thể sẽ là chỉ dẫn quan trọng mới để đánh giá quan hê nói chung và vấn đề Đài Loan nói riêng giữa hai nước Trung – Mỹ trong giai đoạn mới.

Nhìn tổng quát, chuyến thăm Mỹ của ông Tập Cận Bình lần này là kết quả của hoạt động “Ngoại giao Nguyên thủ” giữa hai nước (qua 3 lần gặp thượng đỉnh: Giữa ông Tập Cận Bình và Tổng thống Biden 2 lần vào tháng 11/2024 tại Peru, và tháng 10/2025, tại Busan; giữa ông Tập Cận Bình và ông Trump tại Bắc Kinh tháng 5/2026; qua việc tích cực trù bị cho cuộc gặp nguyên thủ giữa Chủ tịch Tập Cận Bình – Tổng thống Trump tháng 9/2026 và 2 cuộc gặp nguyên thủ tiếp theo dự định tại Hội nghị thượng đỉnh APEC ở Trung Quốc tháng 11/2026 và tại Hội nghị Thượng đỉnh G-20 ở Mỹ, tháng 12/2026). Chuyến thăm Mỹ của ông Tập Cận Bình tháng 9/2026 có thể là dấu mốc khởi đầu cho một thời kỳ mới của quan hệ Trung – Mỹ, “Quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng Trung – Mỹ”; không chỉ làm cho quan hệ hai nước Trung – Mỹ ổn định tương đối và tạo đà cho phát triển trong tương lai mà còn ảnh hưởng tích cực cho hòa bình, ổn định và hợp tác cùng phát triển của khu vực và toàn cầu.

Chuyến đi này nhằm tăng cường quản lý bất đồng và tìm cách điều chỉnh chính sách trên một số lĩnh vực ít nhạy cảm chứ chưa phải là để giải quyết dứt điểm cục diện đông cứng của quan hệ hai nước đã tồn tại lâu năm. Tuy nhiên, qua chuyến đi này, quan hệ Trung – Mỹ trong giai đoạn mới có điều kiện để phát triển ổn định hơn, mang tính xây dựng hơn và hợp tác nhiều hơn, vai trò thúc đẩy hòa bình, ổn định và hợp tác cùng phát triển toàn cầu của cặp quan hệ “quan trọng nhất và phức tạp nhất” này có thể được tăng cường hơn, góp phần làm cho thế giới an bình hơn.■

Tùng Lâm

BÌNH LUẬN

BÀI VIẾT LIÊN QUAN