Quý III/2026, GDP Việt Nam tăng 9,95% so với cùng kỳ năm trước; tăng trưởng 9 tháng đạt 9,01%. Đằng sau con số ấn tượng là sự tăng tốc của công nghiệp, xây dựng, xuất khẩu và đầu tư, cùng quyết tâm điều hành của Chính phủ và nỗ lực khơi thông các nguồn lực phát triển.

Kinh tế Việt Nam vừa ghi nhận một cột mốc đáng chú ý: GDP quý III/2026 ước tăng 9,95% so với cùng kỳ năm trước, mức cao nhất trong ba quý đầu năm và tiến sát ngưỡng tăng trưởng hai con số. Tính chung chín tháng, GDP tăng 9,01% – cao hơn mức 7,80% cùng kỳ năm 2025 và là mức cao nhất trong 15 năm qua, theo số liệu Cục Thống kê công bố ngày 3/10.

Đây là kết quả đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất định. Xung đột địa chính trị, biến động thị trường tài chính và tiền tệ, chính sách thuế quan, chi phí năng lượng và vận tải đều tạo sức ép lên thương mại và sản xuất. Thế nhưng, kinh tế Việt Nam vẫn duy trì đà đi lên qua từng quý: GDP tăng 8,15% trong quý I, 8,81% trong quý II và 9,95% trong quý III. Nhịp tăng nối tiếp ấy cho thấy sức bật của nền kinh tế đang được củng cố, đồng thời phản ánh hiệu quả của những nỗ lực điều hành của Chính phủ và tổ chức thực hiện trên nhiều lĩnh vực.

Những động lực cùng tăng tốc

Công nghiệp và xây dựng là một trong những điểm sáng rõ nhất. Trong quý III, khu vực này tăng 12,5% so với cùng kỳ năm trước; tính chung chín tháng tăng 11,21%. Riêng công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 11,36% trong chín tháng, tiếp tục giữ vai trò chủ lực. Theo Cục Thống kê, sản xuất công nghiệp được hỗ trợ bởi việc một số dự án quy mô lớn đi vào hoạt động, đơn hàng xuất khẩu phục hồi và tiến độ đầu tư công được thúc đẩy, tạo thêm sức cầu cho hoạt động sản xuất và xây dựng.

Dữ liệu về sử dụng GDP cũng cho thấy nền kinh tế đang mở rộng đồng thời ở nhiều hướng. Trong quý III, xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ tăng 23,27%, còn tiêu dùng tăng 8,96% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là những động lực quan trọng: đầu tư tạo năng lực sản xuất và hạ tầng cho tương lai; xuất khẩu mở rộng đầu ra cho doanh nghiệp; tiêu dùng duy trì sức sống của thị trường trong nước.

Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa chín tháng đạt 888,02 tỷ USD, tăng 30,4%. Xuất khẩu đạt 434,30 tỷ USD, tăng 24,5%; riêng quý III, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 167,85 tỷ USD, tăng 30,4% so với cùng kỳ. Các con số cho thấy doanh nghiệp Việt Nam đang tận dụng cơ hội từ sự phục hồi của nhu cầu và mạng lưới sản xuất, thương mại quốc tế. Tuy nhiên, nhập khẩu tăng nhanh cũng nhắc nhở rằng tăng trưởng xuất khẩu cần song hành, đồng thời đặc biệt chú ý việc nâng cao năng lực cung ứng trong nước, tăng tỷ lệ giá trị gia tăng và hỗ trợ doanh nghiệp nội địa tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất.

Dịch vụ tiếp tục đóng góp quan trọng. Thương mại, vận tải, du lịch và các dịch vụ phục vụ đời sống cùng hưởng lợi từ nhu cầu trong nước duy trì tích cực. Chín tháng đầu năm, Việt Nam đón 17,7 triệu lượt khách quốc tế, tăng 14,5% so với cùng kỳ; doanh thu dịch vụ du lịch đạt 13,06 tỷ USD, tăng 17,4%. Du lịch không chỉ tạo doanh thu trực tiếp mà còn thúc đẩy hàng không, lưu trú, ăn uống, bán lẻ và nhiều hoạt động kinh doanh địa phương.

Đầu tư cũng ghi nhận nhịp tăng đáng kể. Vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội trong chín tháng ước đạt 3.109,6 nghìn tỷ đồng, tăng 15,1% so với cùng kỳ. Vốn FDI thực hiện đạt 21,07 tỷ USD, tăng 12,1% và là mức cao nhất của chín tháng trong vòng năm năm. Dòng vốn đăng ký vào Việt Nam đạt 50,36 tỷ USD, tăng 76,4%. Những số liệu này cho thấy Việt Nam tiếp tục là điểm đến của dòng vốn quốc tế, đồng thời đặt ra yêu cầu phải chuyển hóa cam kết đầu tư thành nhà máy, công nghệ, việc làm và năng lực sản xuất thực tế.

Quyết tâm điều hành và vai trò của đầu tư công

Kết quả tăng trưởng không tự nhiên xuất hiện. Chính phủ đã xác định rõ mục tiêu phấn đấu tăng trưởng GDP năm 2026 từ 10% trở lên, đồng thời yêu cầu giữ ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn. Trong chỉ đạo điều hành, các động lực truyền thống gồm đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu được phát huy song song với những động lực mới như kinh tế xanh và kinh tế số. Chính phủ cũng tập trung hoàn thiện thể chế, tháo gỡ vướng mắc và nâng cao khả năng phản ứng trước biến động bên ngoài.

Đầu tư công có vai trò đặc biệt vì tác động của nó lan tỏa qua nhiều ngành. Một dự án hạ tầng khi được triển khai không chỉ tạo thêm khối lượng công việc cho xây dựng, vật liệu và vận tải, mà còn có thể mở rộng không gian phát triển, rút ngắn thời gian lưu thông hàng hóa, giảm chi phí logistics và cải thiện khả năng kết nối giữa các trung tâm kinh tế. Những công trình giao thông, đô thị và hạ tầng chiến lược vì thế vừa hỗ trợ tăng trưởng trước mắt, vừa tạo nền tảng cho năng suất dài hạn.

Nỗ lực tăng tốc đầu tư công cần được nhìn nhận cùng với yêu cầu về chất lượng và hiệu quả. Theo thông tin Chính phủ công bố, đến hết ngày 30/9, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công cả nước đạt 64,8% kế hoạch Thủ tướng giao, sau khi loại trừ phần vốn được dự kiến tiết kiệm cho dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng. Con số ấy cho thấy khối lượng công việc phía trước vẫn lớn: muốn đầu tư công đóng góp mạnh hơn vào tăng trưởng quý IV, cần tiếp tục xử lý các điểm nghẽn về thủ tục, mặt bằng, vật liệu và trách nhiệm thực thi, đồng thời bảo đảm vốn đi cùng tiến độ và hiệu quả công trình.

Hà Nội tạo thêm lực đẩy

Diễn biến của Hà Nội trong quý III là một ví dụ nổi bật về cách đầu tư, xây dựng và các ngành dịch vụ có thể cùng tạo lực đẩy cho tăng trưởng. Tăng trưởng Thủ đô quý III ước tăng 10,02% so với cùng kỳ, lần đầu chạm ngưỡng hai con số trong năm. Tính chung chín tháng, tăng trưởng Hà Nội tăng 8,85%. Khu vực dịch vụ tăng 10,33%, trong khi công nghiệp và xây dựng tăng 9,87%; riêng ngành xây dựng tăng 13,63%.

Đầu tư phát triển trên địa bàn Hà Nội trong chín tháng ước đạt 451.400 tỷ đồng, tăng 19%. Trong đó, vốn đầu tư thực hiện từ ngân sách nhà nước do địa phương quản lý đạt 107.800 tỷ đồng, tăng 81,2% so với cùng kỳ. Đây là một nhịp tăng rất mạnh, góp phần đưa các dự án và hoạt động xây dựng vào guồng, đồng thời tạo thêm nhu cầu cho các ngành liên quan. Các dự án giao thông và hạ tầng lớn như Vành đai 4, cầu vượt sông Hồng, đường sắt đô thị, nhiều tuyến đường mới được mở rộng và công trình chống ngập được xác định là những động lực tăng trưởng trong thời gian qua và tương lai.

Tác động của hạ tầng không chỉ nằm trong phạm vi từng công trường. Khi các tuyến vành đai, cầu, đường nội đô mới và đường sắt đô thị hoàn thiện, khả năng kết nối giữa Hà Nội với các tỉnh lân cận có thể được cải thiện; thời gian đi lại và vận chuyển hàng hóa giảm đồng nghĩa với giảm được giá thành; các khu vực mới có điều kiện thu hút đầu tư và hình thành hoạt động kinh tế. Vì vậy, việc Hà Nội đẩy nhanh tiến độ công trình có ý nghĩa với chính Thủ đô, đồng thời có thể đóng góp vào liên kết vùng và năng lực cạnh tranh của cả nước.

Cùng với đầu tư, dịch vụ đô thị của Hà Nội cũng tăng trưởng tích cực. Bán lẻ, vận tải, lưu trú và du lịch hưởng lợi từ sức mua và lượng khách tăng; chín tháng, doanh thu bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng trên địa bàn đạt gần 811.000 tỷ đồng, tăng 15,6%. Sự cộng hưởng giữa xây dựng hạ tầng, hoạt động sản xuất và dịch vụ giúp thành phố tạo lực đẩy rộng hơn, thay vì phụ thuộc vào một ngành riêng lẻ.

Mốc 10%: mục tiêu lớn, cần quý IV bứt phá

Thành tích 9,95% của quý III là cơ sở để Việt Nam hướng tới một năm tăng trưởng mạnh, nhưng mục tiêu 10% cả năm vẫn đòi hỏi nỗ lực vượt bậc. Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ ngày 3/10, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu rõ để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, GDP quý IV cần tăng trên 12,5%. Chính phủ đánh giá đây là áp lực lớn và yêu cầu các bộ, ngành, địa phương quyết tâm, nỗ lực cao nhất.

Điều đó đòi hỏi quyết tâm phải chuyển thành kết quả cụ thể: tháo gỡ vướng mắc để doanh nghiệp mở rộng sản xuất; khơi thông dòng vốn vào những dự án có khả năng triển khai; đẩy nhanh giải ngân đi đôi với chất lượng; duy trì sức mua; tận dụng cơ hội xuất khẩu; phát triển du lịch và các dịch vụ có giá trị gia tăng cao. Các trung tâm kinh tế lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và những địa phương công nghiệp cần tiếp tục phát huy vai trò đầu tàu, trong khi từng bộ, ngành và địa phương phải nhận diện rõ phần việc còn thiếu so với kịch bản tăng trưởng.

Cũng cần nhìn nhận mục tiêu 10% với tinh thần lạc quan nhưng thực tế, vẫn còn nhiều vấn đề phải tháo gỡ. Lạm phát bình quân chín tháng tăng 4,52%, còn giải ngân đầu tư công trên phạm vi cả nước chưa hoàn thành kế hoạch. Các yếu tố bên ngoài vẫn biến động khó lường. Vì vậy, tăng trưởng nhanh cần đi cùng ổn định vĩ mô, chất lượng đầu tư, kỷ luật tài chính và khả năng chống chịu của doanh nghiệp. Một con số tăng trưởng cao chỉ thực sự có ý nghĩa khi tạo thêm việc làm, mở rộng cơ hội kinh doanh, nâng cao thu nhập của người lao động và cải thiện hạ tầng phục vụ người dân.

Dù còn nhiều việc phải làm, kết quả chín tháng đã gửi đi một thông điệp rõ ràng: nền kinh tế Việt Nam đang có sức bật, các động lực tăng trưởng đang đồng thời chuyển động và quyết tâm điều hành đang được thể hiện bằng những kết quả cụ thể. Mức tăng 9,95% trong quý III không chỉ là một con số gần tròn 10%; đó còn là dấu mốc cho thấy Việt Nam có thể tăng tốc mạnh hơn trong một môi trường nhiều thách thức.

Mục tiêu 10% trong năm 2026 là một đích đến đầy tham vọng. Chặng đường còn lại cần sự vào cuộc quyết liệt của Chính phủ, địa phương, doanh nghiệp và người lao động. Nếu nguồn lực được khơi thông, đầu tư công được chuyển hóa thành hạ tầng hữu ích, khu vực tư nhân mở rộng sản xuất và các cơ hội thị trường được tận dụng hiệu quả, thành quả của quý III có thể trở thành bệ phóng cho một quý IV bứt phá.

Khát vọng tăng trưởng hai con số vì thế không chỉ là mục tiêu của một năm, mà còn là lời thúc giục Việt Nam nâng cao năng lực, mở rộng dư địa phát triển và tạo nền tảng vững chắc hơn cho những năm tiếp theo.■