Kỳ họp thứ tư khóa XIV Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc (“Nhân Đại, tương đương với Quốc hội”) và Hội nghị Chính trị hiệp thương toàn quốc (“Chính Hiệp”, tương đương “Mặt trận Tổ quốc”), gọi tắt là “Lưỡng Hội”, đã họp tại Bắc Kinh từ 4-12/3/2026. “Lưỡng Hội” kỳ này họp trong bối cảnh quốc tế và trong nước hết sức đặc biệt:

Trên quốc tế, đối đầu địa chính trị giữa các nước lớn không ngừng leo thang, thế giới chứa đầy các nhân tố bất ổn và bất xác định chưa từng có; nguy cơ chạy đua hạt nhân tái bùng phát, thế giới cận kề chiến tranh hơn bao giờ hết; kinh tế toàn cầu đứng trước những thách thức nghiêm trọng… Trước thực trạng đó, Trung Quốc vừa đứng trước nhiều sức ép, thách thức, vừa có những cơ hội để thể hiện vai trò nước lớn, đề cao vị thế của Trung Quốc trong một thế giới khó lường. Quan hệ Trung – Mỹ đang có nhiều dấu hiệu đi đến hòa dịu, cả hai bên đều đang chuẩn bị cho chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump vào tháng 4 và chuyến thăm Mỹ của Tổng Bí thư, Chủ tịch Tập Cận Bình dự định vào cuối năm, có thể sẽ viết nên một trang mới trong quan hệ hai nước. Nhiều sự kiện sắp diễn ra có thể cũng ảnh hưởng đến tình hình Trung Quốc: Bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ và bầu cử tại Đài Loan (có thể diễn ra vào 2028), Chủ tịch Quốc Dân đảng Đài Loan Trịnh Lệ Văn đang nỗ lực đi đến “cuộc gặp Trịnh – Tập” trong 6 tháng đầu năm nay, mặc dù Quốc dân đảng không phải là đảng cầm quyền ở Đài Loan hiện nay nhưng cuộc gặp này, nếu có, chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến quan hệ hai bờ, tạo thêm điều kiện để Bắc Kinh cô lập Dân tiến đảng, đảng cầm quyền hiện nay tại Đài Loan. Ngoài ra, một loạt lãnh đạo các nước phương Tây, trong đó có Anh, Pháp, Đức, Canada, Úc… đã đến thăm Trung Quốc trong 3 tháng đầu năm 2026, có lợi cho việc gia tăng vị thế của Trung Quốc trên trường quốc tế…

Kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc năm 2026 diễn ra từ ngày 4-12/3/2026 tại Bắc Kinh là sự kiện chính trị thường niên quan trọng của nước này. Ảnh: Tân Hoa Xã

Ở trong nước, năm 2025 là năm Trung Quốc kết thúc thành công Quy hoạch 5 năm lần thứ 14 (2021-2025) và năm 2026 là năm mở đầu cho Quy hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026 – 2030, viết tắt là “QH 15/5”), Quy hoạch quan trọng nhất kết nối với mục tiêu ”cơ bản thực hiện hiện đại hóa Xã hội Chủ nghĩa vào năm 2035”. Nhiều Hội nghị Bộ Chính trị, Hội nghị Công tác kinh tế trung ương (10-11/12/2025) và bản thân ông Tập Cận Bình rất quan tâm đến việc dự thảo, thảo luận và thông qua Quy hoạch này; HNTW4/khóa XX (tháng 10/2025) đã  đưa ra “Kiến nghị” của Ban chấp hành trung ương Đảng về Dự thảo “Cương yếu Quy hoạch” và “Cương yếu” này đã trở thành chủ đề trung tâm của “Lưỡng Hội” lần này. “Lưỡng Hội” lần này diễn ra trong bố trí tổng thể xoay quanh mục tiêu xây dựng Trung Quốc thành cường quốc XHCN hiện đại và thực hiện mục tiêu phấn đấu 100 năm lần thứ hai, chú trọng phát triển về “chất” và tăng trưởng hợp lý về “lượng” với vai trò động lực chủ yếu của “nội nhu” và “sáng tạo khoa học kỹ thuật”. Trong khi đó, bên cạnh tình trạng “thiểu phát” kéo dài của nền kinh tế, tình hình nội bộ Trung Quốc đang có nhiều bất ổn, nhất là trong nội bộ ban lãnh đạo cấp cao, hàng chục tướng lĩnh cao cấp trong quân đội bị xử lý, đặc biệt là vụ hạ bệ Trương Hựu Hiệp, Phó Chủ tịch Quân ủy trung ương, người được coi là có thực quyền nhất trong quân đội và là thách thức lớn nhất đối với quyền lực của Tập Cận Bình; Quân ủy trung ương, cơ chế lãnh đạo cao nhất của quân đội Trung Quốc từ 7 người do Đại hội XX bầu nay chỉ còn lại 2 người (Tập Cận Bình và Phó Chủ tịch quân ủy mới lên Trương Thăng Dân), Trưởng Ban Tổ chức trung ương bị thay thế, 19 vị đại biểu “Nhân đại” (Quốc hội) bị truất tư cách đại biểu (trong đó có 9 tướng lĩnh cao cấp)… Tình hình này sẽ tác động đến Đại hội XXI Đảng Cộng sản Trung Quốc đang đến gần (dự kiến vào mùa thu 2027).

Từ bối cảnh trên, có thể thấy thách thức chủ yếu ở giai đoạn này là từ nội bộ của Trung Quốc. Những thách thức này càng làm gia tăng các nhân tố bất ổn, bất xác định của Trung Quốc ngay trong khi Trung Quốc đang tập trung chuẩn bị cho Đại hội Đảng lần thứ XXI. Vì vậy, ông Tập Cận Bình và Ban lãnh đạo Trung Quốc tìm mọi cách để ổn định tình hình, đưa việc thực hiện “đồng bộ giữa phát triển và an ninh” lên thành một “nhiệm vụ chiến lược” then chốt; không để xảy ra bất kỳ sự đột biến tiêu cực nào trước, trong và sau kỳ “Lưỡng Hội”.

“Lưỡng Hội” lần này nhằm giải quyết nhiều vấn đề hệ trọng không chỉ với năm 2026 mà còn với cả một giai đoạn tương đối dài tiếp theo, có ý nghĩa lịch sử quan trọng. Dưới đây xin đi sâu về 3 nội dung chủ yếu của kỳ họp “Lưỡng Hội” lần này:

I. Trước hết là tập trung thảo luận và thông qua Nghị quyết về “Cương yếu Quy hoạch 5 năm lần thứ 15” (2026-2030)

Đây là chủ đề lớn nhất và quan trọng nhất của “Lưỡng Hội” kỳ này. “Cương yếu” này do Quốc Vụ viện dự thảo căn cứ vào “Kiến nghị” của HNTW4/khóa XX (tháng 10/2025) và đưa trình “Lưỡng Hội”.

Quy hoạch 15/5 (QH 15/5) được xây dựng trong bối cảnh quốc tình Trung Quốc nổi lên một số đặc điểm: (i) Kinh tế Trung Quốc dần dần chuyển từ “mở rộng quy mô” sang “nâng cao chất lượng”; đòi hỏi trên cơ sở kinh tế tăng tốc hợp lý, cần chú trọng ưu hóa kết cấu kinh tế, nâng cao năng lực sáng tạo và cải thiện môi trường sinh thái; (ii) Chiến lược “thúc đẩy phát triển sức sản xuất chất lượng mới” và “chiến lược lấy sáng tạo khoa học kỹ thuật thúc đẩy phát triển” tiếp tục được đi sâu triển khai; (iii) Cải cách mang tính kết cấu bên cung trở thành nhiệm vụ chiến lược; (iv) Cục diện phát triển mới “tuần hoàn kép quốc nội và quốc tế” được củng cố và kết hợp hiệu quả; (vi) Vấn đề an ninh quốc gia và ổn định xã hội chịu ảnh hưởng lớn của sự biến đổi chưa từng thấy của cục diện toàn cầu, tạo ra áp lực lớn cho phát triển kinh tế Trung Quốc, “đồng bộ phát triển kinh tế với an ninh” được đặt vào vị trí ưu tiên chiến lược, tập trung bảo đảm. Cùng với đó, các yêu cầu về tiếp tục tiến trình “toàn diện đi sâu cải cách”, bảo đảm và cải thiện dân sinh, chuyển đổi mô hình phát triển xanh toàn diện; chấn hưng toàn diện nông thôn, đẩy mạnh “thoát nghèo”; mở rộng thêm một bước mở cửa đối ngoại trình độ cao, thực hiên “tự chủ mở cửa”, thúc đẩy mậu dịch đối ngoại “ổn quy mô, ưu kết cấu”; mở rộng hợp tác các bên cùng đầu tư xây dựng BRI chất lượng cao… tiếp tục được khẳng định.

Xu hướng tổng thể của chính sách phát triển kinh tế xã hội trong thời kỳ QH 15/5 vẫn là kiên trì “tiến lên trong ổn định”, “nâng chất lượng tăng hiệu quả”, tiếp tục thực hiện và nâng cấp “chính sách tài chính tích cực” và “nới rộng thích đáng chính sách tiền tệ”; tăng cường hợp đồng giữa biện pháp cải cách và chính sách vĩ mô.

QH 15/5 còn xác định các nhiệm vụ chiến lược lớn, tập trung vào 4 lĩnh vực: Một là đẩy mạnh một cách thiết thực phát triển chất lượng cao; hai là tăng cường thúc đẩy “đại tuần hoàn quốc nội” một cách nổi bật, tập trung vào xây dựng “đại thị trường thống nhất toàn quốc”; ba là thiết thực đẩy mạnh mục tiêu “toàn dân cùng giàu lên”; bốn là đồng bộ giữa phát triển và an ninh.

Chủ tịch Tập Cận Bình cùng các nhà lãnh đạo Trung Quốc và các đại biểu tại kỳ họp Chính Hiệp ngày 4/3/2026. Ảnh: Reuters

QH 15/5 đề ra 20 chỉ tiêu chủ yếu:

– Về phát triển kinh tế: Đề ra 3 chỉ tiêu xoay quanh tăng trưởng, kết cấu và hiệu suất kinh tế: Tăng trưởng GDP trong phạm vi hợp lý, các năm tùy theo tình hình đề ra chỉ tiêu cụ thể, đặt cơ sơ tốt cho bình quân GDP/đầu người năm 2035 gấp đôi năm 2020, đạt đến trình độ của các quốc gia phát triển trung bình.

– Về sáng tạo thúc đẩy: Đề ra 3 chỉ tiêu: Đầu tư kinh phí nghiên cứu toàn xã hội tăng bình quân hàng năm từ 7% trở lên, ngang bằng với QH 14/5, bảo đảm đầu tư kinh phí nghiên cứu không giảm.

– Về phúc lợi dân sinh: Đề ra 7 chỉ tiêu giải quyết những vấn đề quần chúng nhân dân khó khăn nhất và kỳ vọng nhất, nhằm vào các vấn đề việc làm, thu nhập, giáo dục, y tế, sức khỏe…

– Về xanh hóa và giảm khí thải: Đề xuất 5 chỉ tiêu về giảm khí thải, giảm ô nhiễm, bảo vệ sinh thái; Trong đó giảm 17% lượng khí thải trong một đơn vị GDP, tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi mô hình phát triển xanh, ít khí thải trên các lĩnh vực trọng điểm.

– Về đảm bảo an ninh: Đưa ra 2 chỉ tiêu về đảm bảo năng lực sản xuất lương thực, năng lượng và bảo đảm các cơ sở trọng yếu của An ninh Quốc gia.

QH 15/5 cũng đã đề ra 109 hạng mục công trình trọng điểm trên 6 lĩnh vực: 28 hạng mục dẫn dắt phát triển sức sản xuất chất lượng mới; 23 hạng mục xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng hiện đại hóa; 9 hạng mục kết hợp đồng bộ phát triển thành thị nông thôn; 25 hạng mục bảo đảm và cải thiện dân sinh; 18 hạng mục thúc đẩy mô hình xanh hóa; 6 hạng mục bảo đảm an ninh trên các lĩnh vực trọng điểm.

Từ các chỉ tiêu và hạng mục trên có thể thấy khối lượng công việc, phạm vi đề cập và yêu cầu đặt ra của QH 15/5 là rất cao, phản ánh một giai đoạn mới, cao hơn của tiến trình “hiện đại hóa kiểu Trung Quốc”.

“Lưỡng Hội” đã tập trung thảo luận và thông qua Nghị quyết về” Cương yếu Quy hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm lần thứ 15”.

II. Báo cáo công tác của Chính phủ do Thủ tướng Lý Cường trình bày (đây là lần thứ 3 Lý Cường trình bày với tư cách Thủ tướng trước “Lưỡng Hội”), nổi lên một số điểm:

1. Trong phần “nhìn lại năm 2025”, Báo cáo của Chính phủ khẳng định “phát triển chất lượng cao” được thúc đẩy kết quả, đồng bộ hai đại cục bên trong bên ngoài được đẩy mạnh, hoàn thành thắng lợi các nhiệm vụ mục tiêu chủ yếu phát triển kinh tế xã hội cả năm; hoàn thành tốt Quy hoạch 5 năm lần thứ 14 (2021-2025 đã hoàn thành thắng lợi 20 chỉ tiêu chủ yếu, 17 nhiệm vụ chiến lược trọng đại, 102 hạng mục công trình lớn…); “hiện đại hóa kiểu Trung Quốc” có những bước tiến vững chắc mới.

Vận hành kinh tế tổng thể năm 2025 ổn định, tiến lên trong ổn định: tăng trưởng GDP đạt 5%, lên 140,19 ngàn tỉ tệ. Việc làm tổng thể ổn định: Tỉ lệ thất nghiệp ở thành thị bình quân 5,2%, tạo thêm 12,67 triệu việc làm mới. Mậu dịch đối ngoại tăng trưởng tương đối nhanh, đa nguyên hóa xuất khẩu rõ ràng, thu chi quốc tế cơ bản cân bằng. Dân sinh càng được bảo đảm, tăng trưởng thu nhập cư dân đồng bộ với tăng trưởng kinh tế, thành quả của “thoát nghèo” được củng cố; sản lượng lương thực đạt ở mức cao 715 triệu tấn. Sức sản xuất chất lượng mới phát triển ổn định, thành quả sáng tạo kỹ thuật phong phú: Ứng dụng nghiên cứu phát triển AI, y dược sinh vật, người máy, khoa học kỹ thuật lượng tử đứng hàng đầu thế giới;

Đánh giá chung, Báo cáo của Chính phủ cho rằng thành tựu năm 2025 và QH 14/5 đã nâng thực lực kinh tế, thực lực khoa học kỹ thuật, thực lực quốc phòng, thực lực tổng hợp quốc gia của Trung Quốc vươn lên tầm cao mới; hiện đại hóa kiểu Trung Quốc đã có những bước đi mới vững chắc, tiến trình thực hiện mục tiêu phấn đấu 100 năm thứ hai đã có bước khởi đầu tốt.

2. Chỉ tiêu, nhiệm vụ năm 2026:

– Tăng trưởng GDP từ 4,5-5% (2025 là 5%). Kết quả “lưỡng Hội” tại 31 tỉnh thành trong toàn quốc cho thấy chỉ có 11 địa phương đề ra mục tiêu tăng GDP, số còn lại hoặc giữ nguyên, hoặc giảm GDP so với năm 2025. GDP của 4 tỉnh kinh tế lớn là Quảng Đông, Giang Tô, Sơn Đông, Chiết Giang đề ra mục tiêu tăng trưởng lần lượt là từ 4,5% đến 5%, 5%, từ 5% trở lên, từ 5% đến 5,5%. Theo thống kê chưa đầy đủ, hơn ½ số tỉnh thành đề ra nhiệm vụ hàng đầu của năm là tăng trưởng ổn định, mở rộng nội nhu, nhất trí với Hội nghị Công tác Kinh tế trung ương.

– Tiếp tục nỗ lực mở rộng nội nhu và thúc tiến tiêu dùng: Chính phủ dự định ra sức đẩy nhanh xây dựng hệ thống nội nhu hoàn chỉnh, hài hòa giữa cung và cầu, thúc đẩy tiêu dùng và đầu tư, đẩy mạnh xây dựng đại thị trường thống nhất toàn quốc.

– Đẩy mạnh quản lý, nâng cao hiệu quả cạnh tranh, loại bỏ các hình thức cạnh tranh không lành mạnh, hiệu quả thấp, không tương xứng với tài nguyên đã bỏ ra, hóa giải các mâu thuẫn mang tính kết cấu của các sản nghiệp trọng điểm. Dự kiến năm 2026 sẽ tăng cường sự dẫn dắt của các tiêu chuẩn về chất lượng, về môi trường, tiêu hao năng lượng, đẩy nhanh xử lý các sản nghiệp lạc hậu, hiệu suất thấp.

Trung Quốc đặt mục tiêu tăng trưởng GDP từ 4,5-5% cho năm 2026. Ảnh minh họa: Một con phố ở Thượng Hải, Trung Quốc năm 2025 (Ảnh: Reuters)

– Báo cáo rất chú ý đến lĩnh vực Quốc phòng và quân đội: Trong kỳ họp “Lưỡng Hội” lần này, Tập Cận Bình dự họp với đoàn đại biểu Giải phóng quân và Lực lượng Cảnh sát vũ trang (ngày 7/3), nhấn mạnh “Trong thời kỳ QH 5/15 cần thúc tiến hiện đại hóa quốc phòng và quân đội chất lượng cao; phải kiên trì “Đảng quản quân sự, Đảng quản cán bộ, Đảng quản hành chính sự nghiệp quân sự”; biến ưu thế Đảng lãnh đạo thành ưu thế phát triển; quân đội quyết không thể là nơi dung thân của các phần tử tham nhũng hủ bại, kiên quyết thúc đẩy cuộc đấu tranh chống tham nhũng. Từ bắt đầu QH 5/15 (2026), phải có những quy định cứng rắn, nghiêm khắc quản lý giám sát các khâu then chốt như sử dụng đồng vốn trong quân đội, tình trạng vận hành và chất lượng của quyền lực, các hạng mục lớn; tăng cường giám sát sự phối hợp giữa quân đội và địa phương; cải cách quản lý dự toán kinh phí quân sự, bảo đảm cân bằng giữa cung và cầu của chi phí quân sự, làm cho mỗi đồng tiền đều được sử dụng hợp lý. Rõ ràng là sau những biến cố tiêu cực ít thấy trong quân đội thời gian qua, Tập Cận Bình muốn chỉnh đốn quân đội một cách mạnh tay hơn, xiết chặt quân đội hơn trong khuôn khổ “tuyệt đối phục tùng sự lãnh đạo của Đảng”, “Nghe lời Đảng, đi theo Đảng” (đồng nghĩa với Tập Cận Bình), đề phòng mọi bất trắc xảy ra từ quân đội.

Ngân sách quốc phòng Trung Quốc năm 2026 dự tính 1.909,56 tỉ tệ (khoảng 349,3 tỉ USD, đứng thứ hai thế giới, chiếm 1,7% GDP), tăng hơn 4,8% so với 2025 (từ 333 tỉ USD lên 349,3 tỉ USD); trong khi ngân sách quốc phòng của Mỹ 2026 đã vượt qua mốc 1.000 tỉ USD, Trung Quốc chỉ bằng khoảng 1/3 của Mỹ, ngân sách quốc phòng của các quốc gia chủ yếu khác phần lớn đều được nâng lên 2% GDP và đang có kế hoạch nâng cao hơn nữa.

III. Về Đối ngoại

Sáng 8/3, Ngoại trưởng Vương Nghị đã tổ chức họp báo, đây là cuộc họp báo thứ 12 của Vương Nghị bên lề các cuộc họp “Lưỡng hội” với tư cách Ngoại trưởng. Trong cuộc họp báo 86 phút này, Vương Nghị đã trả lời 21 câu hỏi (chủ yếu dành cho các nhà báo nước ngoài) xoay quanh các vấn đề về “Chính sách Ngoại giao và quan hệ ngoại giao của Trung Quốc”, liên quan đến quan hệ Trung – Nga, Trung – Mỹ, Trung – Âu, Trung – châu Phi, Trung – Mỹ Latinh, Trung – Ấn, Trung – Nhật… và đến các điểm nóng khu vực như cục diện Iran, xung đột Israel-Palestine; Phương Nam toàn cầu, cộng đồng chung vận mệnh nhân loại…

Cuộc họp báo này đã truyền đi 4 thông điệp quan trọng của chính sách Ngoại giao của Trung Quốc:

– Điểm nổi bật lớn nhất của Ngoại giao Trung Quốc năm nay là Ngoại giao Nguyên thủ (NGNT) và Ngoại giao “chủ diễn đàn”. Theo Vương Nghị, NGNT là “ngôi sao dẫn đường” của ngoại giao Trung Quốc, NGNT đã tạo ra tính ổn định và tính xác định quý giá trong một thế giới đầy bất ổn. Đề cập đến chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Trump sắp tới, Vương Nghị nói: “năm nay đúng là năm lớn của quan hệ Trung – Mỹ, nghị trình giao lưu cấp cao đã được đặt lên bàn. Điều cần làm hiện nay là hai bên cần chuẩn bị chu đáo, tạo ra một môi trường thích hợp, quản lý các bất đồng đang tồn tại, loại bỏ những can thiệp không cần thiết”; “thái độ của Trung Quốc trước sau vẫn rất tích cực, cũng rất cởi mở, điều then chốt là phía Mỹ cũng hành động tương ứng”. Rõ ràng Vương Nghị muốn phát huy thế tấn công trong quan hệ với Mỹ.

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị tại cuộc họp báo về chính sách đối ngoại của Trung Quốc bên lề kỳ họp thứ tư Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc khóa XIV tại Bắc Kinh, ngày 8/3/2026. Ảnh: VCG

Bên cạnh đó, năm nay Trung Quốc đăng cai tổ chức Hội nghị các nhà lãnh đạo APEC lần thứ 33 tại Thâm Quyến, Quảng Đông. Đây là hình thức “Ngoại giao chủ diễn đàn”, đi liền với Ngoại giao nguyên thủ. Vương Nghị nói, “Chúng tôi muốn cùng các bên, thúc đẩy APEC tái xuất phát từ Thâm Quyến, tái khởi hành nhằm tới mục tiêu chung của cộng đồng châu Á – Thái Bình Dương. Năm nay là năm APEC Trung Quốc, Trung Quốc và Á-Thái trước sau vẫn đồng hành cùng nhau”. Đây là cơ hội hiếm có để Trung Quốc thúc đẩy Ngoại giao đa phương, qua đó nâng cao vị thế của Trung Quốc tại châu Á – Thái Bình Dương và trên toàn cầu.

– Quan hệ đối ngoại Trung Quốc cũng phân thân sơ, xa gần, thậm chí là bạn thù rõ ràng. Vương Nghị nhắc đến các mối quan hệ Trung – Nga, Trung – Mỹ, Trung-châu Âu, Trung Nhật… đều có hàm ý theo tiêu chí này. Nói đến quan hệ Trung – Nga, Vương Nghị nói “mưa gió không lay chuyển, vững như núi Thái Sơn”, vì Trung – Nga về chiến lược là độc lập tự chủ, về chính trị tin cậy cao độ với nhau, trên hành động hợp tác mật thiết với nhau. Nhắc đến quan hệ Trung – Mỹ, Vương Nghị nói “Trung – Mỹ đều là nước lớn, đều không thay đổi được nhau nhưng có thể thay đổi phương thức chung sống với nhau”. Nhưng Vương Nghị không chấp nhận cách nói “Trung – Mỹ cùng trị” thế giới, “Trung Quốc quyết không đi con đường cũ “Quốc cường tất bá” (Nước mạnh tất bá quyền). Nói đến quan hệ Trung Quốc – châu Âu, Vương Nghị nói “mở cửa hợp tác không thể tổn hại đến an ninh kinh tế, hoan nghênh các bạn châu Âu đến thị trường Trung Quốc. Nhưng Vương Nghị tỏ rất nghiêm khắc về quan hệ Trung – Nhật, chất vấn Nhật: “Đài Loan là vấn đề nội chính của Trung Quốc, Nhật có tư cách gì để nhúng tay vào? Khu vực Đài Loan của Trung Quốc có chuyện, Nhật Bản có quyền gì để thực hiện quyền tự vệ? Vương Nghị còn nói, liên tưởng đến thời kỳ Chủ nghĩa quân phiệt Nhật viện cớ “nguy cơ tồn vong” để phát động xâm lược, không thể không khiến nhân dân Trung Quốc và nhân dân các nước châu Á cảnh giác và lo ngại, Nhật Bản sẽ đi về đâu? Đây không phải lần đầu tiên Vương Nghị phê phán nghiêm khắc Nhật Bản tại các diễn đàn quan trọng, tại Hội nghị an ninh Munich tháng trước, ông cũng đã cảnh cáo Nhật Bản rằng “nếu trở lại con đường cũ, sẽ tự chuốc lấy cái chết, nếu đánh cược một lần nữa thì chỉ có thể “bại càng nhanh, thua càng thảm”. Có thể thấy quan hệ của Trung Quốc với Nhật Bản đang rất căng thẳng, cách diễn đạt của Vương Nghị rất khác với quan hệ Trung – Mỹ, rất khó có thể dung hòa trong thời gian ngắn.

– Lập trường và chủ trương của Trung Quốc đối với các điểm nóng khu vực: Về tình hình Iran, Vương Nghị nhấn mạnh: Lập trường nguyên tắc của Trung Quốc gói lại trong một câu “đình hỏa chỉ chiến” (ngừng bắn, đình chỉ chiến tranh); vì đó là một cuộc chiến tranh đáng ra không nên nổ ra, cũng là một cuộc chiến tranh không có lợi cho bất cứ ai. Đồng thời Vương Nghị cũng gián tiếp phê phán hành vi của Mỹ và Israel đối với Iran khi nói “quả đấm mạnh không có nghĩa là đạo lý cứng, thế giới không thể trở lại luật rừng”. Về vấn đề Palestine, Trung Quốc một lần nữa bày tỏ lập trường: động loạn và chiến tranh không phải ý nguyện của nhân dân Palestine, giải quyết vấn đề Palestine chỉ có một phương án hợp lý, đó là phương án “hai nhà nước”.

– Lập trường của Trung Quốc về “phương Nam toàn cầu” và “Quản trị toàn cầu” vẫn là tiêu điểm chú ý của giới truyền thông trong ngoài nước. Tại cuộc họp báo, “phương Nam toàn cầu” được nhắc tới 20 lần, “Quản trị toàn cầu” được nhắc 12 lần. Vương Nghị nhấn mạnh, chủ nghĩa đa biên là “bùa hộ mệnh” của các nước phương Nam, phương Nam toàn cầu “cần kiên trì các sự vụ trên thế giới phải do các nước thương lượng để thực hiện, quy tắc quốc tế phải do các nước cùng hoạch định”. Cùng với đó, Trung Quốc một lần nữa nhấn mạnh “Trung Quốc trước sau vẫn thuộc về và cắm rễ ở phương Nam toàn cầu”. Rõ ràng Trung Quốc đang tận dụng lực lượng phương Nam toàn cầu cho cuộc tập hợp mới của mình.

Ngoại trưởng Vương Nghị khẳng định, năm 2026 tính bất xác định của địa chính trị thế giới vẫn tiếp tục gia tăng, Trung Quốc với định vị chiến lược và sự ổn định chính trị của mình, đã cung cấp sự cởi mở và cơ hội cũng như “tính xác định” lớn nhất cho thế giới, những thứ mà thế giới thực sự đang thiếu.

Có thể nói, thông qua cuộc họp báo này, Vương Nghị muốn thể hiện 4 động cơ lớn của Ngoại giao Trung Quốc đương đại: Thể hiện Trung Quốc là lực lượng, là chỗ dựa lớn nhất cho ổn định của một thế giới bất ổn; đẩy nhanh hòa dịu quan hệ với Mỹ với sự chủ động của Trung Quốc; Trung Quốc là ngọn cờ hợp tác toàn cầu; Trung Quốc là lực lượng then chốt giải quyết các điểm nóng toàn cầu; tất cả đều mang hàm ý Trung Quốc đang dẫn dắt xu hướng phát triển của toàn cầu và đây cũng là mục tiêu mới mà “Lưỡng Hội” muốn thể hiện.

Có thể nói, “Lưỡng Hội” 2026 sẽ mở đầu cho một thời kỳ mới phát triển cao hơn, ổn định hơn của Trung Quốc, trước hết là tạo điều kiện thuận lợi cho Đại hội Đảng lần thứ XXI vào năm 2027 và nhằm tới mục tiêu “cơ bản thực hiện hiện đại hóa XHCN” vào năm 2035, tiến tới mục tiêu hoàn thành xây dựng cường quốc XHCN hiện đại vào giữa thế kỷ XXI.■

BÌNH LUẬN

BÀI BÌNH LUẬN KHÁC